Downloads

Downloads van de Heemkundige Vereniging Terneuzen:

Google Earth Overlays van historisch Terneuzen
- Inleiding
- Vestingkaart Terneuzen 1891
- Kaart Margarethapolder 1744
- Vesting Terneuzen 1659
Luchtfoto Royal Air Force 1944 Terneuzen

Addenda op "Het leven van Philipp von Hohenlohe"

 

Google Earth Overlays van historisch Terneuzen

 

door Edwin Hamelink

Google Earth is als toepassing te gebruiken bij historisch onderzoek. Zo zijn er al tal van archeologische sites door ontdekt en kunnen middels overlays historische situaties worden gereconstrueerd. Doordat zij over de huidige luchtfoto worden geprojecteerd en voorzien zijn van coördinaten komt de geschiedenis als het ware weer tot leven. In het landschap van nu zijn nog zeer veel sporen van het verleden terug te vinden. Sporen die je op het eerste gezicht niet direct zou herkennen. Door oude kaarten over luchtfoto's te projecteren kunnen deze sporen weer in hun context worden geplaatst. Een bekend voorbeeld is de reconstructie van de historische gebouwen uit het oude Rome. Zie daarvoor de site http://earth.google.nl/intl/nl/rome/. Ook dichter bij huis kan Google Earth als toepassing voor historisch onderzoek en reconstructie worden gebruikt. De Heemkundige Vereniging Terneuzen heeft een kaart van de vesting van Terneuzen uit het jaar 1891 en een kaart uit 1744 van de Margarethapolder als overlay's beschikbaar gesteld voor gebruik met Google Earth. Deze overlay's zijn hieronder te downloaden. De HVT is voornemens om komende periode nog een aantal overlays beschikbaar te stellen.

Vestingkaart Terneuzen 1891
In deze overlay zien we de voltooide vesting van Terneuzen met negen bastions, meerdere kruitkelders, twee kazernes, infimerie, affuitloods en bijkomende werken. Bij Koninklijk Besluit van 18 juli 1833 werden deze werken aangelegd. Directe aanleiding was de Belgische afscheiding in 1830. De vestingwerken, inclusief gebouwen waren omstreeks 1845 geheel voltooid. De vesting diende samen met fort Ellewoutsdijk tot het afsluiten van de Westerschelde en als bescherming van de ingang van het Kanaal Gent-Terneuzen.
Alhoewel de vestingwerken en gebouwen anno 2008 grotendeels verdwenen zijn kunnen we toch nog wel wat herkennen in het stratenpatroon. Zo zijn in de Scheldekade de bastions I en II terug te herkennen. De bocht van de huidige Scheldeboulevard, ter hoogte van Waterfront, ligt precies op de plaats van de oude zeedijk langs bastion III. De Van Steenbergenlaan en de Verlengde van Steenbergenlaan liggen op de plaats waar vroeger de vestinggracht langs de bastions IV en V was gelegen. Via Ravelijn IV / V kwam je via de kleine ravelijnsbrug op de Bedekte Weg, die toegang gaf op de Axelsestraat. De Tramstraat ligt precies op de plaats van deze Bedekte Weg. Zo zijn er nog tal van herkenningspunten aan te wijzen die herinneren aan de vestingwerken van Terneuzen. Het enige gebouw dat er nog staat is de in 1839 gebouwde Arsenaalkazerne aan de Nieuwstraat.
Geplaatst:14 december 2008.

Kaart Margarethapolder 1744
In 1742 werd de Margarethapolder bij Terneuzen ingedijkt. Door de bekende kaartenmaker Hattinga werd in 1744 een kaart van de polder getekend. Op de kaart staan van noord naar zuid de kreken Het Hondegat, De Beugeltas en het Kaaytjes Gat ingetekend. Bij een grote stormvloed van 15 november 1775 werd de noordkant van de polder zwaar beschadigd en werd er een inlaagdijk aangelegd. Rond 1802 was deze inlaag geheel verdwenen. Het dijkenpatroon rond de polder is nog altijd zeer goed in het landschap te herkennen.
Geplaatst: 14 december 2008.

Vesting Terneuzen 1659
Na de bevrijding van de Spanjaarden door de Staatse troepen in 1583 werden er rond Terneuzen vestingwerken aangelegd. De vestingwerken waren omstreeks 1600 voltooid. De Noordstraat, toen nog Langestraat geheten was de hoofdader door de vesting. Op de plaats van de huidige Markt lag de stadshaven. De vestingwallen zijn nog altijd gedeeltelijk te herkennen door de hoogteverschillen in de Lange Kerkstraat, Nieuwstraat, Smidswal, Molenwerf en het Tuinpad.
Deze overlay is slechts bij benadering er kunnen kleine verschillen zijn met de werkelijke situatie. De originele tekening is gemaakt door cartograaf Casper Merian in 1659.
Geplaatst: 8 maart 2009

Luchtfoto Royal Air Force 1944 Terneuzen
Terneuzen werd op 20 september 1944 bevrijd door de Polen. Kort na de bevrijding, op 3 oktober 1944 voerde de Royal Air Force een verkenningsvlucht uit boven Terneuzen en werd er een serie luchtfoto's gemaakt. Deze verkenningsvlucht diende ter voorbereiding van de bevrijding van de rest van Zeeland. In deze Google Overlay zien we de luchtfoto die van het centrum van Terneuzen is gemaakt.
Geplaatst: 11 mei 2009.

Addenda op "Het leven van Philipp von Hohenlohe"
In 2007 verscheen het boek "Het leven van Philipp von Hohenlohe" van de hand van de heer P.W. Stuij. Philipp was een omstreden Staats veldheer en verwant aan het Oranjehuis. Hij huwde met Maria van Buren, dochter van Willem van Oranje. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog speelde hij een belangrijke rol bij de bevrijding van Terneuzen. Op 6 november 1583 landde hij met Duitse huurlingen bij Terneuzen. Hij bevrijdde Terneuzen van de Spaanse overheersing, bouwde er de Moffenschans en liet het stadje Terneuzen versterken met vestingwerken. Vanuit het bevrijde gebied werden aanvallen ondernomen op het omliggende gebied.
In de door Stuij geschreven levensbeschrijving zijn er verscheidene onderwerpen die slechts even werden aangestipt en niet verder zijn uitgewerkt, omdat deze niet in de levensbeschrijving thuishoorden. Tijdens zijn leven is Von Hohenlohe met zeer veel personen in contact geweest die in zijn leven een belangrijke rol speelden en ook tijdens de Tachtigjare Oorlog hun sporen hebben nagelaten. Om deze personen en gebeurtenissen niet onbelicht te laten is besloten addenda te laten verschijnen op de levensbeschrijving. Deze addenda kunnen hier op de website van de Heemkundige Vereniging Terneuzen worden gedownload.

De op deze website gepubliceerde artikelen zijn auteursrechterlijk beschermd. Niets van deze website mag worden verveelvoudigd, gekopieerd, of gepubliceerd (op welke wijze dan ook) zonder uitdrukkelijke toestemming van de webmaster.